Regelmoeheid

Gepubliceerd door Eliane Reehuis op

Enigszins opgelucht keek ik naar de routekaart die de Nederlandse overheid in oktober presenteerde. Dit was tenminste duidelijk, ik weet als mens en ondernemer wat ik kan verwachten per fase. Helaas bleek dit toch niet waar. We kregen een duidelijke roadmap met vijf fasen (waakzaam, zorgelijk, ernstig, zeer ernstig en lockdown) en de bij deze fasen behorende maatregelen. Maar begin november voegde de overheid een ‘verzwaring’ van de huidige fase (zeer ernstig) in.

De roadmap (wegenkaart)

Een kaart

Kaarten gebruiken we om te navigeren. Dat is fijn en prettig wanneer je je op onbekend terrein bevindt. Het is dan ook wel heel nuttig om een kaart te hebben die een juiste weergave van het terrein geeft. Nu liepen er op de roadmap vijf duidelijke wegen (de fasen), maar werd er in november ineens een onverwachts zijweggetje toegevoegd.

Waar we dachten te zitten en waar we ‘ineens’ waren met een verzwaring.

Kaarten zijn simpele weergaves van de omgeving, bedoeld om ons te helpen. Maar wanneer kaarten onvolledig of onzorgvuldig blijken, vertrouwen we ze niet meer. Wanneer er teveel of onduidelijke informatie op staat worden ze ook onbruikbaar. We waren weer niet voorbereid op dit zijweggetje van twee weken. We zitten er inmiddels al op, maar weten niet precies wat het is. We moeten ook weer moeite gaan doen om uit te vinden wat het betekent.

Simpele weergave

Einstein lukte het om met een simpele formule een complex onderwerp samen te vatten.

Als trainer en coach is het mijn vak om complexe zaken simpel te maken. Als ondernemer is het in mijn belang om goed te begrijpen waar we ons bevinden en welke regels er gelden. Daarom ben ik bij elke persconferentie gaan tekenen. Gewoon voor mezelf, om er voor te zorgen dat ik het goed snapte. Het leuke is dat ik verrast werd door anderen die mijn getekende kaarten wel konden waarderen.

“Op een gegeven moment ben ik gestopt met het kijken van persconferenties en wacht ik op jouw uitwerking. Voor mij ben je nu de rijksoverheid.”

Een klant

Zelfs de lokale krant belde mij voor de persconferentie: of ik weer ging tekenen en of ze het op de voorpagina mochten zetten? Natuurlijk! Ik ben alleen maar blij dat het anderen helpt door deze situatie heen te navigeren.

Mijn weergave van de persconferentie in de Maasduinen Courant

Het doel was?

Met al die regels (kaarten) lijkt het alsof we het doel even uit het oog raken. De kaart gebruik je om ergens doorheen te reizen, het is niet het doel. Nu lijkt het alsof de regels het doel worden: waar moeten we ons aan houden en wat betekent het voor ons? Het bijzondere wanneer de regels het doel lijken te worden:

  • Mensen gaan nog snel doen wat daarna niet meer mag. Bijvoorbeeld: nog een keer naar een restaurant, voordat ze moesten sluiten. Of nu, in november, nog een keer naar de bioscoop.
  • Belangengroepen gaan onderhandelen voor een gunstige interpretatie van de regels. Uiteindelijk is alles wel van belang: sport, kunst & cultuur, geestelijke gezondheidszorg, samenzijn met anderen.

We zijn het paard achter de wagen aan het spannen. We verwarren de regels met het doel: we willen zo snel mogelijk van dit virus af. Om dan weer toe te voegen aan de verwarring: iedereen heeft een andere mening over het virus en hoe we er mee moeten omgaan. In praatprogramma’s prijzen veel verschillende mensen elk hun eigen kaart aan. Politiek gezien worden er ook veel kaarten uitgewisseld. Iedereen wil zijn of haar kaart aan de ander geven, maar we pakken niet (zo veel) meer van elkaar aan.

Het is niet vreemd dat de burger regelmoe wordt. Nu zitten veel mensen al in de fase van onverschilligheid en/of overprikkeling. Mogelijk krijgen we daarna nog te maken met openlijk verzet en onvoldoende mogelijkheid om de regels te handhaven.

Motivatie

Wanneer je met mensen werkt (priv├ę of in groepen) om een doel te bereiken is motivatie de basis. Als die er niet is, dan wordt het trekken aan een dood paard. Solidariteit wordt nu ingezet om mensen te motiveren. Maar van ons wordt gevraagd solidair te zijn met anderen (die we niet kennen) terwijl het ons enorm veel kost.

Ik ben als ondernemer bijvoorbeeld ook solidair met mijn medemens, maar niemand betaalt mijn rekeningen als mijn klant annuleert of als ik niet mag werken. Dat maakt dat ik nu opvolg omdat het regels zijn, maar niet omdat het mij per se motiveert. Het is niet dat ik anderen iets slechts toewens, maar mezelf ook niet. Waarschijnlijk met mij velen.

Die rotjongeren

En dan hebben we ook de categorie die gemaakt is om lak aan regels te hebben: de jeugd. We kunnen er wel op mopperen, maar het heeft ook een nut. Evolutionair gezien zijn wij als soort vooruit gekomen, juist omdat een nieuwe generatie met de regels brak. De jeugdige overmoed zorgde voor een bereidheid om risico’s te nemen. Iets wat oudere generaties niet (meer) zo bereid zijn om te doen.

De oudere generaties staan nu aan het stuur bij deze crisis. Zij richten zich op behoud en voorkomen. Niets mis mee, nodig zelfs. Maar de jeugd mag niet worden uitgevlakt. Zij staan voor de toekomst en de mogelijkheid om nieuwe wegen in te slaan, zonder dat ze daarvoor een kaart nodig denken te hebben. Eigenlijk hebben zij het beter bekeken; zij bouwen tenminste een feestje in een moeilijke tijd. ­čśë


0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.